Բնակարան եք գնում կամ վաճառում ռիելթորի միջոցով. 2027 թ.-ի հունիսի 1-ից նոր օրենքի 5 կանոն. ի՞նչ պետք է իմանալ
2027 թվականի հունիսի 1-ից ուժի մեջ են մտնում «Ռիելթորական գործունեության մասին» օրենքի հիմնական դրույթները։ Ռիելթորական կազմակերպության կամ անհատ ձեռնարկատեր ռիելթորի հետ պայմանագիրը պետք է կնքվի գրավոր, ռիելթորը չի կարող լինել գործարքի կողմ, իսկ պատվիրատուի պահանջով պետք է ներկայացնի որակավորման վկայականը կամ լիազոր մարմնում հաշվառված լինելու մասին տեղեկատվությունը։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կանոնները սահմանված են 2025 թվականի նոյեմբերի 13-ին ընդունված ՀՕ-387-Ն օրենքով։ Օրենքի մեծ մասն ուժի մեջ է մտնում 2027 թվականի հունիսի 1-ից, իսկ 3-րդ, 16-րդ և 20-րդ հոդվածները գործում են 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ից (22-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։
1. Պայմանագիրը՝ գրավոր
Ռիելթորական ծառայությունների մատուցման պայմանագիրը կնքվում է գրավոր (7-րդ հոդվածի 1-ին մաս)։ Այն պետք է պարունակի, այդ թվում՝ գույքի նույնականացման տվյալները (հասցեն և վկայականի համարը կամ կադաստրային ծածկագիրը), գործարքի համար առաջարկվող գինը, ռիելթորական ծառայությունների վճարը և դրա վճարման կարգը, պայմանագրի գործողության ժամկետը, կողմերի իրավունքներն ու պարտականությունները (7-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։
2. Ռիելթորը չի կարող լինել գործարքի կողմ
Ռիելթորը (այդ թվում՝ անհատ ձեռնարկատեր), ռիելթորական կազմակերպությունը չեն կարող լինել ռիելթորական ծառայությունների պայմանագրի հիման վրա միջնորդությամբ կնքվող անշարժ գույքի օտարման կամ վարձակալության գործարքի կողմ (10-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասեր)։
3. Վկայականը՝ ձեր պահանջով
Ռիելթորը պարտավոր է պատվիրատուի պահանջով ներկայացնել ռիելթորի որակավորման վկայականը կամ լիազոր մարմնում հաշվառված լինելու վերաբերյալ տեղեկատվությունը (13-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 7-րդ կետ)։
4. Ապահովագրություն
Եթե ռիելթորական ծառայությունների մատուցման պայմանագրով սահմանված է անշարժ գույքի իրավական և փաստաթղթային հավուր պատշաճի ուսումնասիրության (due diligence) իրականացում, ռիելթորական կազմակերպությունը կամ ռիելթորը պարտավոր է իր պատասխանատվությունն ապահովագրել կոնկրետ գործարքի մասով՝ առնվազն գործարքի առարկա անշարժ գույքի շուկայական արժեքի չափով (15-րդ հոդվածի 3-րդ մաս)։ Նման դրույթը պայմանագրում ներառվում է կողմերի համաձայնությամբ (7-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 14-րդ կետ)։ Պատվիրատուի պահանջով ապահովագրության պայմանագիրը պետք է ներկայացվի նրան (13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 9-րդ կետ)։
5. Պայմանագիրը՝ միասնական համակարգում
Ռիելթորական ծառայությունների մատուցման պայմանագիրը, ինչպես նաև անշարժ գույքի օտարման կամ վարձակալության պայմանագիրը կնքելուց հետո՝ հինգ աշխատանքային օրվա ընթացքում, ռիելթորը պետք է միասնական տեղեկատվական համակարգ մուտքագրի ռիելթորական ծառայությունների մատուցման պայմանագիրը, ինչպես նաև գույքի, դրա վերաբերյալ գործարքների և սեփականատերերի մասին տեղեկությունները (13-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 4-րդ կետ)։ Պարտադիր մուտքագրման ենթակա պայմանագիրը սահմանված ժամկետում չմուտքագրելը հանգեցնում է ռիելթորական ծառայությունների մատուցման պայմանագրի անվավերության (5-րդ հոդվածի 4-րդ մաս)։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ 2027 թվականի հունիսի 1-ից ռիելթորի միջոցով բնակարան գնելիս կամ վաճառելիս պայմանագիրը պետք է լինի գրավոր, ռիելթորը չի կարող լինել գործարքի կողմ, պետք է ձեր պահանջով ներկայացնի որակավորման վկայականը կամ հաշվառման մասին տեղեկատվությունը, իսկ եթե պայմանագրով նախատեսված է գույքի իրավական և փաստաթղթային ուսումնասիրություն՝ նաև ապահովագրության պայմանագիրը, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։


