Կառավարության հոկտեմբերի 29-ի նիստում նախատեսվում է քննարկել բուժաշխատողների անհատական լիցենզավորման համակարգին վերաբերող օրենսդրական փոփոխությունների նախագծերին հավանություն տալու և դրանք անհետաձգելի համարելու հարցը։
Iravaban.net–ը ուսումնասիրել է նախագծերի հիմնավորումները։
Նախագծերով առաջարկվում է վերանայել ավագ բուժաշխատողների անհատական լիցենզիա ստանալու վերջնաժամկետը, հստակեցնել բուժաշխատողների որոշ խմբերի կարգավիճակը և սահմանել դեղագետների լիցենզավորման առանձին ժամկետ։ Նախատեսվում է նաև մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 1-ը կլինիկական օրդինատուրա ընդունված անձանց հնարավորություն տալ կամավորության սկզբունքով ստանալ անցումային անհատական լիցենզիա։
Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ փոփոխել լիցենզավորման ժամկետները
2024 թվականի ապրիլի 11-ին ընդունված ՀՕ-164-Ն օրենքով նախատեսվել է Հայաստանում ներդնել բուժաշխատողների անհատական լիցենզավորման համակարգը։ Օրենքի անցումային դրույթներով սահմանվել էին համապատասխան լիցենզիաների տրամադրման ժամկետներ։
Սակայն անցումային անհատական լիցենզիաների տրամադրման գործընթացի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ գործող ժամկետները բավարար չեն լիցենզավորման գործընթացը պատշաճ կազմակերպելու և անցկացնելու համար։
Հիմնավորման համաձայն՝ առողջապահության բնագավառի հիմնական մասնագիտություններով քննությունները նախատեսվում է անցկացնել արհեստական բանականության հիմքով աշխատող հարթակի միջոցով։ Համակարգի փուլային ներդրումը ժամանակ է պահանջում, ինչի պատճառով անհրաժեշտություն է առաջացել վերանայել օրենքով նախատեսված ժամկետները։
Ավագ բուժաշխատողների լիցենզավորման վերջնաժամկետը կփոխվի՞
Նախագծով առաջարկվում է ավագ բուժաշխատողների անհատական լիցենզիա ստանալու վերջնաժամկետը 2027 թվականի հունվարի 1-ի փոխարեն սահմանել 2027 թվականի հուլիսի 1-ը։
Այս փոփոխությամբ պայմանավորված՝ նախատեսվում է համապատասխանեցնել նաև «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ Հայաստանի Հանրապետության օրենսգրքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2024 թվականի ապրիլի 11-ի ՀՕ-167-Ն օրենքով սահմանված ժամկետը։
Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ անհատական լիցենզիան ավագ բուժաշխատողի՝ առողջապահության բնագավառում մասնագիտական գործունեության որոշակի տեսակով զբաղվելու իրավունքը հաստատող պաշտոնական թույլտվություն է։
Միաժամանակ, լիցենզիա ստանալուց հետո յուրաքանչյուր հնգամյա ժամանակահատվածում ավագ բուժաշխատողները պետք է ձեռք բերեն շարունակական մասնագիտական զարգացման (ՇՄԶ) հավաստագիր՝ օրենքով սահմանված կարգով։ Նախատեսվող կարգավորմամբ՝ գործող ՇՄԶ հավաստագիրն այլևս ինքնուրույն չի դիտարկվի որպես առողջապահության ոլորտում աշխատելու իրավունք տվող փաստաթուղթ, այլ կդառնա անհատական լիցենզիայի երկարաձգման համար անհրաժեշտ պայման։
Դեղագետները ե՞րբ պետք է ստանան անհատական լիցենզիա
Նախագծով առաջարկվում է դեղագետների համար անհատական լիցենզավորման պահանջի կիրառման ժամկետը սահմանել 2028 թվականի հունվարի 1-ից։
Հիմնավորման համաձայն՝ գործող իրավակարգավորումների փոփոխությունների հետևանքով որոշ մասնագետներ, որոնք բժշկական բազային կրթություն չունեն, սակայն ունեն հետավարտական բժշկական կրթություն կամ համապատասխան որակավորում, զրկվել են ավագ բուժաշխատողի կարգավիճակով հավաստագրվելու և անհատական լիցենզիա ստանալու հնարավորությունից։
Առաջարկվող փոփոխությամբ նախատեսվում է հստակեցնել «ավագ բուժաշխատող» հասկացությունը՝ հնարավորություն տալով նաև դեղագետներին և լաբորատոր ախտորոշման ոլորտի համապատասխան մասնագետներին հավաստագրվել և ստանալ անհատական լիցենզիա։
Նախագծի հիմնավորման մեջ ընդգծվում է, որ դեղագետների մասնագիտական գործունեությունը չի սահմանափակվում դեղերի պահպանմամբ, հաշվառմամբ և իրացմամբ։ Այն ներառում է նաև դեղերի պատշաճ օգտագործման վերաբերյալ խորհրդատվությունը, հնարավոր փոխազդեցությունների ու կողմնակի ազդեցությունների մասին իրազեկումը և դեղորայքային անվտանգության ապահովումը։
Ի՞նչ է փոխվելու կլինիկական օրդինատորների համար
Առաջարկվում է մինչև 2025 թվականի օգոստոսի 1-ը կլինիկական օրդինատուրա (կլինիկական ռեզիդենտուրա) ընդունված անձանց հնարավորություն տալ կամավորության սկզբունքով ստանալ անցումային անհատական լիցենզիա։
Հիմնավորման համաձայն՝ այդ հնարավորությունը նախատեսվում է՝ հաշվի առնելով լիազոր մարմնին ներկայացված բազմաթիվ դիմումները։
Անցումային լիցենզիա ստանալու դեպքում այդ անձինք հնարավորություն կունենան դրա հիմքով աշխատանքի թույլտվություն ձեռք բերել ուսումնառության ընթացքում։
Միաժամանակ, հիմնավորման մեջ նշվում է, որ 2025 թվականի օգոստոսի 1-ից հետո կլինիկական օրդինատուրա ընդունված անձանց նկատմամբ գործում են լիցենզավորման պահանջները։
Ի՞նչ է փոխվելու «բուժաշխատող» հասկացության մեջ
Նախագծերի փաթեթով առաջարկվում է վերանայել նաև «բուժաշխատող» հասկացությունը՝ այն համապատասխանեցնելով ավագ բուժաշխատողների կարգավիճակի և անհատական լիցենզավորման վերաբերյալ առաջարկվող փոփոխություններին։
Մասնավորապես, նախատեսվում է հստակեցնել շարունակական մասնագիտական զարգացման հավաստագրի և անհատական լիցենզիայի պահանջների կիրառումը, ինչպես նաև դեղագետների համար սահմանել առանձին կարգավորում՝ հաշվի առնելով հետավարտական կրթություն չունենալու հանգամանքը։
Ե՞րբ փոփոխությունները կմտնեն ուժի մեջ
2026 թվականի հոկտեմբերի 29-ի Կառավարության որոշման նախագծով առաջարկվում է հավանություն տալ օրենսդրական նախաձեռնությանը և այն անհետաձգելի համարելով՝ սահմանված կարգով ներկայացնել Ազգային ժողով։
Այսպիսով, առաջարկվող փոփոխությունները դեռևս օրենսդրական գործընթացի փուլում են։ Դրանց ընդունման դեպքում ավագ բուժաշխատողների անհատական լիցենզիա ստանալու վերջնաժամկետը կտեղափոխվի 2027 թվականի հուլիսի 1-ը, իսկ դեղագետների համար լիցենզավորման պահանջը նախատեսվում է կիրառել 2028 թվականի հունվարի 1-ից։
