Այսօրվանից հարևանի հողամասի սահմանի ուղղումը կարող է փոխել նաև ձեր հողամասը. ի՞նչ է սահմանում նոր կարգավորումը

2026 թվականի հոկտեմբերի 18-ից ուժի մեջ են մտնում կադաստրային քարտեզում անշարժ գույքի միավորի սխալի ուղղման նոր դրույթները։ Եթե հարևանի հողամասի սխալի ուղղման արդյունքում փոփոխվում են նաև ձեր հողամասի բնութագրերը, որակավորված անձի տրամադրած եզրակացության մեջ նշվում է ձեր համաձայնությունը ներկայացնելու անհրաժեշտությունը, սակայն օրենքը սահմանում է դեպքեր, երբ ուղղումը կատարվում է առանց համաձայնության։ Համաձայնության բացակայության դեպքում սխալը կարող է ուղղվել վարչական վարույթով, որի ընթացքում ռեգիստրը կարող է կազմակերպել լսումներ։ Լսումներին մասնակցելը ծանուցված անձանց պարտականությունն է, իսկ չներկայանալը խոչընդոտ չէ ուղղում կատարելու համար, եթե վարույթի նյութերում առկա են բավարար ապացույցներ, և օրթոֆոտոհատակագծերի հետ համադրման ու ակնադիտական ուսումնասիրության արդյունքում սահմանների անհամապատասխանություններ չեն հայտնաբերվում։

Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, կանոնները սահմանված են «Գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման մասին» օրենքի 34.1-ին հոդվածով, որով օրենքը լրացվել է 2026 թվականի հուլիսի 3-ին ընդունված ՀՕ-319-Ն օրենքով։ ՀՕ-319-Ն օրենքը պաշտոնապես հրապարակվել է 2026 թվականի հուլիսի 17-ին և ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվանից երեք ամիս հետո։ Կադաստրային քարտեզում սխալների ուղղման մանրամասն կարգը սահմանվում է Կառավարության որոշմամբ (34.1-ին հոդվածի 2-րդ մաս)։

Ե՞րբ է անհրաժեշտ ձեր համաձայնությունը

Օրենքի 34.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ կադաստրային քարտեզում սխալի ուղղման համար յուրաքանչյուր դեպքում որակավորված անձանց կազմած հատակագծի հետ մեկտեղ անշարժ գույքի միավորի սեփականատիրոջը կամ իրավատիրոջը տրամադրվում է եզրակացություն։ Դրանում նշվում է նաև այլ անշարժ գույքի միավորների սեփականատերերի, իսկ դրանց նկատմամբ գրանցված գրավի իրավունքի առկայության դեպքում՝ նաև գրավառուների համաձայնությունները ներկայացնելու անհրաժեշտությունը, եթե ուղղումներն իրականացնելիս փոփոխվում են նաև այլ հողամասի բնութագրերը։

Եթե ուղղման արդյունքում փոփոխվող սահմանակից հողամասն ընդհանուր սեփականություն է, մեկ սեփականատիրոջ համաձայնությունը համարվում է բոլոր համասեփականատերերի հետ համաձայնեցված, եթե նա գրավոր հայտարարությամբ հավաստում է մյուս համասեփականատերերի համաձայնությունը։ Եթե հողամասը մեկից ավելի միավորների սեփականատերերի ընդհանուր գույք է, պահանջվում է յուրաքանչյուր միավորի սեփականատերերի համաձայնությունը՝ նույն գրավոր հայտարարության կանոնի կիրառմամբ (3-րդ մասի 2-րդ կետ)։

Ո՞ր դեպքերում համաձայնությունը պետք չէ

Օրենքի համաձայն՝ ուղղումը կատարվում է առանց համաձայնության, մասնավորապես, եթե՝

• փոփոխվող միավորի սեփականատերը կամ իրավատերը մահացել է, իրավահաջորդությունը հավաստող փաստաթուղթ չի ներկայացվել, և մահվան պետական գրանցման օրվան հաջորդող ութերորդ ամիսը լրացել է. այդ դեպքում ուղղումը կատարվում է առանց այդ միավորի իրավատիրոջ համաձայնության (3-րդ մասի 3-րդ կետ),
• ուղղվող սահմանը համընկնում է մինչև իրավունքների առաջին պետական գրանցման աշխատանքների նպատակով իրականացված կադաստրային քարտեզագրումը կառուցված շենքերի և շինությունների սահմանի հետ, և օրթոֆոտոհատակագծերի հետ համադրման ու ակնադիտական ուսումնասիրության արդյունքում անհամապատասխանություններ չեն հայտնաբերվում. այդ դեպքում ուղղումը կատարվում է առանց փոփոխվող սահմանակից հողամասի սեփականատերերի համաձայնության (3-րդ մասի 4-րդ կետ),
• արդեն հարուցված վարչական վարույթը վերաբերում է միմյանց հետ փոխկապակցված մեկից ավելի գույքային միավորների սխալների ուղղմանը, ուղղման արդյունքում փոփոխվում են այլ միավորների տվյալներ, և գրանցման հիմք հանդիսացած փաստաթղթերի ուսումնասիրության, օրթոֆոտոհատակագծերի հետ համադրման ու ակնադիտական ուսումնասիրության արդյունքում սահմանների անհամապատասխանություններ չեն հայտնաբերվում (6-րդ մաս)։

Ի՞նչ է լինում, եթե համաձայն չեք

Եթե ուղղումը հանգեցնելու է այլ անձի պատկանող անշարժ գույքի միավորի փոփոխման, սակայն փոփոխվող միավորների սեփականատերերից կամ գրավի իրավունք ունեցող անձանցից թեկուզ մեկի համաձայնությունն առկա չէ, այդ թվում՝ եթե համայնքը կամ պետական լիազոր մարմինը մերժել է, սխալը կարող է ուղղվել անշարժ գույքի պետական ռեգիստր վերադասության կարգով ներկայացված դիմումի հիման վրա՝ վարչական վարույթի միջոցով։ Վարույթն իրականացվում է այն նյութերի հիմքով, որոնց վերաբերյալ պետական գրանցման իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձին ներկայացված դիմումը չի բավարարվել (4-րդ մասի 1-ին կետ)։

Վարույթի համար ներկայացվող իրադրության հատակագիծը թղթային եղանակով պետք է ստորագրեն ուղղման արդյունքում փոփոխվող միավորների բոլոր սեփականատերերը, իսկ գրանցված գրավի իրավունքի առկայության դեպքում՝ նաև գրավի իրավունք ունեցող անձինք։ Անհամաձայնության կամ համապատասխան անձանց չհայտնաբերելու դեպքում այդ տվյալները ներառվում են 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված եզրակացության մեջ, և ստորագրությունների բացակայությունը խոչընդոտ չէ ուղղում կատարելու համար, եթե վարույթի նյութերում առկա են բավարար ապացույցներ (5-րդ մաս)։

Լսումներին մասնակցելը ծանուցված անձանց պարտականությունն է

Օրենքի 34.1-ին հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ անշարժ գույքի պետական ռեգիստրը կարող է ի պաշտոնե պարզել գործի համար նշանակություն ունեցող բոլոր փաստական հանգամանքները, կատարել հարցումներ, հավաքել ապացույցներ և կազմակերպել լսումներ՝ «Ինտերնետով հրապարակային և անհատական ծանուցման մասին» օրենքով սահմանված կարգով ծանուցելով այն անձանց, որոնց համաձայնությունը ներկայացված նյութերում բացակայում է։

Լսումներին մասնակցելը ծանուցված անձանց ոչ միայն իրավունքն է, այլ նաև պարտականությունը։

Նույն հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն՝ պատշաճ ծանուցված անձի՝ լսումներին չներկայանալը կամ վարույթին մասնակցող անձանց անհամաձայնությունը խոչընդոտ չէ ուղղում կատարելու համար, եթե վարույթի նյութերում առկա են բավարար ապացույցներ։ Այդ դեպքում կադաստրային քարտեզը ենթակա է ուղղման, եթե օրթոֆոտոհատակագծերի հետ համադրման և ակնադիտական ուսումնասիրության արդյունքում տվյալների (սահմանների) անհամապատասխանություններ չեն հայտնաբերվում։

Որքա՞ն է տևում վարույթը

Վարչական վարույթի ժամկետը 40 օր է, որը, լրացուցիչ տեղեկություններ կամ փաստաթղթեր ձեռք բերելու անհրաժեշտությամբ պայմանավորված, կարող է երկարաձգվել ևս 20 օրով։ Վարույթն իրականացնում է անշարժ գույքի պետական ռեգիստրի ղեկավարի հրամանով ստեղծված հանձնաժողովը, որի եզրակացությունը հիմք է կադաստրային քարտեզում ուղղում կատարելու համար (12-րդ մաս)։

Վարչական վարույթ հարուցելու դիմումին կից ներկայացվում է 30 000 դրամ ծառայության վճարի մուծման անդորրագիրը (34.1-ին հոդվածի 5-րդ մաս, 73-րդ հոդվածի 1.1-ին մաս)։

Վարույթի հարուցման փուլում կադաստրային գործի նյութերում և պետական գրանցումներում անհամապատասխանություններ կամ պետական գրանցման հիմքերում անճշտություններ հայտնաբերվելու դեպքում վարչական վարույթը կարճվում է (13-րդ մաս)։

Ամփոփում

Ամփոփելով՝ հոկտեմբերի 18-ից հարևանի հողամասի սխալի ուղղումը կարող է փոխել նաև ձեր հողամասի բնութագրերը։ Այդ դեպքում եզրակացության մեջ նշվում է ձեր համաձայնությունը ներկայացնելու անհրաժեշտությունը, բացառությամբ օրենքով սահմանված դեպքերի, իսկ համաձայնության բացակայության դեպքում սխալը կարող է ուղղվել վերադասության կարգով ներկայացված դիմումի հիման վրա՝ վարչական վարույթով։ Լսումներին մասնակցելը ծանուցված անձանց պարտականությունն է, իսկ չներկայանալը կամ անհամաձայնությունը խոչընդոտ չէ ուղղում կատարելու համար, եթե վարույթի նյութերում առկա են բավարար ապացույցներ, և օրթոֆոտոհատակագծերի հետ համադրման ու ակնադիտական ուսումնասիրության արդյունքում սահմանների անհամապատասխանություններ չեն հայտնաբերվում, -տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։

Թե որ դեպքերում է հողամասի սահմանի սխալը հնարավոր ուղղել առանց հարևանի համաձայնության, կարդացեք այս նյութում։