Նոր կանոններ՝ Հայաստանում բնակվող օտարերկրացիների համար․ փոփոխությունները՝ նոյեմբերի 1-ից

Iravaban.net-ը ուսումնասիրել է Իրավական ակտերի նախագծերի հրապարակման միասնական հարթակում հանրային քննարկման ներկայացված և Ներքին գործերի նախարարության կողմից մշակված նախագիծը, որով նախատեսվում է փոփոխել օտարերկրացիներին կացության կարգավիճակ տրամադրելու գործընթացը։ Նախատեսվում է այն առավելապես տեղափոխել միասնական էլեկտրոնային հարթակ՝ պարզեցնելով դիմումների ներկայացումը, պետական մարմինների միջև տվյալների փոխանակումը և կացության կարգավիճակի հիմքերի ստուգումը։ Նոր կարգավորումները նախատեսվում է կիրառել 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ից։

Ի՞նչ նպատակ ունի փոփոխությունը

Նախագծի համաձայն՝ օտարերկրացիներին կացության կարգավիճակ տրամադրելու գործընթացներն ամբողջությամբ միասնական էլեկտրոնային միջավայրում չեն իրականացվում։ Բացի այդ, գործընթացում ներգրավված են մի շարք պետական մարմիններ, իսկ անհրաժեշտ տեղեկությունները պահվում են տարբեր տեղեկատվական համակարգերում և տվյալների շտեմարաններում։

Առաջարկվող կարգավորումների նպատակն է այս գործընթացները միավորել մեկ էլեկտրոնային հարթակում՝ նվազեցնելով վարչական բեռը և պետական մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակման ժամանակը։

Ո՞ր դեպքերում կկիրառվի միասնական հարթակը

Նախագծով սահմանվում են օտարերկրացիներին ժամանակավոր և մշտական կացության կարգավիճակ տրամադրելու հետ կապված ընթացակարգերը։

Մասնավորապես, կարգավորումները վերաբերում են կացության կարգավիճակ ստանալու հետևյալ հիմքերին՝

• ուսումնառություն,
• ձեռնարկատիրական գործունեություն,
• ընտանեկան հանգամանքներ,
• ազգությամբ հայ լինելը,
• Հայաստանում ներդրում կատարելը,
• Հայաստանի Հանրապետությանը բացառիկ ծառայություններ մատուցած լինելը,
• կամավոր աշխատանք կատարելը։

Հարթակի միջոցով նախատեսվում է նաև իրականացնել աշխատանքային գործունեության նպատակով Հայաստանում գտնվելու կամ բնակվելու թույլտվություն ստանալու հետ կապված գործընթացները։

Ի՞նչ հնարավորություններ կտա էլեկտրոնային հարթակը

Նախագծով նախատեսվում է էլեկտրոնային եղանակով իրականացնել մի շարք գործողություններ՝ սկսած դիմումի լրացումից և ներկայացումից մինչև դրա քննարկման ու որոշման մասին ծանուցումը։

Հարթակում նախատեսվում է ապահովել՝

• դիմումների լրացում և ներկայացում,
• անհրաժեշտ փաստաթղթերի ներկայացում,
• դիմումատուի նույնականացում,
• փաստաթղթերի և տվյալների ստուգում,
• պետական մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակում,
• որոշումների և ծանուցումների տրամադրում,
• օգտահաշիվների կառավարում։

Այսպիսով, պետական մարմինների տիրապետության ներքո արդեն առկա տեղեկությունները դիմումատուից կրկին պահանջելու անհրաժեշտությունը նախատեսվում է հնարավորինս նվազեցնել։

Կացության կարգավիճակը ստանալուց հետո նույնպես ստուգումներ կլինեն

Նախագծով նախատեսվում է ոչ միայն կացության կարգավիճակ տրամադրելու պահին ստուգել դրա հիմքերի առկայությունը, այլև օրենքով նախատեսված դեպքերում իրականացնել դրանց հետագա ստուգում։

Մասնավորապես, էլեկտրոնային միասնական հարթակի միջոցով տրամադրված կացության կարգավիճակի կամ բնակության օրինականությունը հավաստող վկայականի հիմքերի առկայությունը ստուգելու նպատակով պետական մարմինները կարող են կատարել համապատասխան հարցումներ։

Նախագծով նախատեսվում է սահմանել նաև այդ հարցումների իրականացման կարգն ու հաճախականությունը։

Ի՞նչ կլինի աշխատանքի հիմքով բնակվող օտարերկրացիների դեպքում

Առանձին կարգավորումներով նախատեսվում է Հայաստանի միջազգային պայմանագրերի ուժով աշխատանքի իրավունք ունեցող օտարերկրացիներին կացության վկայական տրամադրելու ընթացակարգը։

Կսահմանվեն նաև այդ նպատակով ներկայացվող դիմումների քննարկման կարգը, պահանջվող փաստաթղթերի ցանկը և որոշում կայացնելու ժամկետները։

Միաժամանակ կարգավորվում է ժամանակավոր մնալու թույլտվություն տրամադրելու գործընթացը։

Ո՞ր մարմինն է գանձելու պետական տուրքը

Նախագծով Հայաստանի Հանրապետության ներքին գործերի նախարարության Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունն առաջարկվում է սահմանել որպես ժամանակավոր և մշտական կացության կարգավիճակ տրամադրելու դիմումների քննարկման համար «Պետական տուրքի մասին» օրենքով նախատեսված պետական տուրքերը գանձող մարմին։

Ի՞նչ գործող կարգավորումներ կփոխարինվեն

Նոր որոշումն ընդունվելու դեպքում ուժը կորցրած կճանաչվեն՝

• ՀՀ կառավարության 2008 թվականի փետրվարի 7-ի N 134-Ն որոշումը, որը կարգավորում է ժամանակավոր, մշտական և հատուկ կացության կարգավիճակ ստանալու և երկարաձգելու դիմումների հետ ներկայացվող փաստաթղթերի, դրանց քննարկման և համապատասխան փաստաթղթերի ձևերի հետ կապված հարցերը,
• ՀՀ կառավարության 2021 թվականի դեկտեմբերի 16-ի N 2087-Ն որոշումը, որը վերաբերում է օտարերկրյա աշխատողների ներգրավման միասնական էլեկտրոնային հարթակին և աշխատանքային գործունեության հիմքով ժամանակավոր կացության կարգավիճակի տրամադրմանը։

Ե՞րբ կգործեն նոր կարգավորումները

Նախագծով սահմանվում է, որ կառավարության որոշումն ուժի մեջ կմտնի 2026 թվականի նոյեմբերի 1-ից։

Ակնկալվում է, որ նոր համակարգի ներդրմամբ օտարերկրացիների կացության կարգավիճակի հետ կապված վարչական գործընթացները կդառնան առավել միասնական և թվայնացված, իսկ պետական մարմինների միջև տվյալների փոխանակումը՝ ավելի արագ և արդյունավետ։

Նախագծի հիմնավորման համաձայն՝ փոփոխությունների արդյունքում ակնկալվում է նաև վարչական բեռի և համապատասխան վարույթների իրականացման ժամկետների նվազում, ինչպես նաև օտարերկրացիների առավել ամբողջական և արդիական հաշվառում, – տեղեկացնում է կայքը։