Հայաստանը Ռուսաստանից միլիարդնե՞ր կպահանջի․ ԶԼՄ-ներ

MediaTime.am-ը գրում է.

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները Հայաստանի երկաթուղային համակարգի ապագայի վերաբերյալ նոր քննարկումների պատճառ են դարձել ռուսական մամուլում։ Ռուսաստանում ուշադրություն են դարձնում Երևանի այն դիրքորոշմանը, որ գործող կոնցեսիոն մոդելը այլևս չի համապատասխանում Հայաստանի շահերին։

Ռուսական Lenta.ru-ն գրում է, որ Փաշինյանը հայտարարել է Հայաստանի երկաթուղիների կառավարման տրամաբանությունը փոխելու անհրաժեշտության մասին։ Խոսքը վերաբերում է «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ընկերությանը, որը ներկայումս կառավարում է Հայաստանի երկաթուղային համակարգը և հանդիսանում է ռուսական «Ռուսական երկաթուղիներ» ընկերության դուստր կառույցը։

Ինչո՞ւ է Երևանը ցանկանում փոխել իրավիճակը

Փաշինյանի խոսքով՝ ներկայիս պայմաններում Ռուսաստանի հետ կապված երկաթուղային կառավարման մոդելը կարող է խնդիրներ ստեղծել Հայաստանի համար։ Նրա գնահատմամբ՝ Մոսկվայի նկատմամբ կիրառվող միջազգային սահմանափակումները կարող են ազդել նաև Հայաստանի տրանսպորտային հնարավորությունների վրա։

Հայաստանի վարչապետը նշել է, որ միջազգային ընկերությունները երբեմն խուսափում են աշխատել այն ենթակառուցվածքների հետ, որոնք կապված են պատժամիջոցների տակ գտնվող կառույցների հետ։ Այդ պատճառով, ըստ նրա, Հայաստանը կարող է կորցնել որոշ տնտեսական հնարավորություններ և մրցակցային առավելություններ։

Ռուսաստանը դեմ է կառավարման փոխանցմանը

Ռուսական կողմը նախկինում հայտարարել է, որ Հայաստանի երկաթուղային համակարգի կառավարումը երրորդ երկրի փոխանցելու անհրաժեշտություն չի տեսնում։ Մոսկվայում պնդում են, որ գործող պայմանավորվածությունները գործում են և պետք է պահպանվեն։

Հայաստանի երկաթուղիների կոնցեսիոն կառավարումը ռուսական կողմին փոխանցվել է դեռևս 2008 թվականին։ Համաձայնագիրը նախատեսված է 30 տարվա համար՝ երկարաձգման հնարավորությամբ։

Փաշինյանի առաջարկը՝ երրորդ երկրի մասնակցության մասին

Ավելի վաղ Փաշինյանը առաջարկել էր, որ երկաթուղու կառավարման իրավունքը կարող է փոխանցվել որևէ երկրի, որը բարիդրացիական հարաբերություններ ունի և՛ Հայաստանի, և՛ Ռուսաստանի հետ։

Նա որպես հնարավոր տարբերակներ հիշատակել էր այնպիսի երկրներ, որոնք կարող են համագործակցել երկու կողմերի հետ։ Հայաստանի վարչապետի խոսքով՝ այդ տարբերակը կարող է թույլ տալ պահպանել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները, միաժամանակ նվազեցնել այն սահմանափակումները, որոնք խոչընդոտում են Հայաստանի տնտեսական հնարավորություններին։

Մոսկվայում թեման դիտարկում են ավելի լայն համատեքստում

Ռուսական մամուլում երկաթուղու թեման դիտարկվում է ոչ միայն որպես տնտեսական հարց։ Վերլուծություններում այն կապվում է Հայաստանի արտաքին քաղաքականության փոփոխությունների, Արևմուտքի հետ հարաբերությունների ակտիվացման և տարածաշրջանային նոր զարգացումների հետ։

Հայաստանի իշխանությունները, սակայն, ընդգծում են, որ չեն պատրաստվում միակողմանի խզել Ռուսաստանի հետ պայմանավորվածությունները։ Փաշինյանը հայտարարել է, որ հարցը պետք է լուծվի բանակցությունների միջոցով։

Արդյո՞ք խոսքը միլիարդների պահանջի մասին է

Ռուսական հրապարակումների հիման վրա շրջանառվող «Հայաստանը Ռուսաստանից միլիարդներ կպահանջի» ձևակերպումը ավելի շատ սենսացիոն ներկայացում է։ Իրականում հիմնական թեման երկաթուղային կոնցեսիայի վերանայումն է, կառավարման իրավունքի հնարավոր փոխանցումը և տնտեսական վնասների մասին Երևանի բարձրաձայնած մտահոգությունները։

Այնուամենայնիվ, այս թեման հերթական անգամ ցույց է տալիս, որ հայ-ռուսական հարաբերություններում տնտեսական հարցերը հաճախ վերածվում են քաղաքական քննարկումների։

Երկաթուղու շուրջ ստեղծված իրավիճակը կարող է դառնալ երկու երկրների հարաբերությունների նոր փորձություն՝ ցույց տալով, թե արդյոք Մոսկվան և Երևանը կկարողանան գտնել փոխընդունելի լուծում, թե այս հարցը կդառնա հերթական լարվածության պատճառ։